EPF vs VPF Difference: નોકરીયાત વર્ગ માટે નિવૃત્તિ પછીની આર્થિક સુરક્ષા સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત છે. પગારમાંથી થતી નિયમિત બચત લાંબા ગાળે મોટું ફંડ બનાવી શકે છે. મોટાભાગના કર્મચારીઓ માટે EPF ફરજિયાત હોય છે, પરંતુ ઘણા લોકો VPF વિશે પૂરતી માહિતી નથી રાખતા. હકીકતમાં VPF એટલે કે Voluntary Provident Fund યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવે તો નિવૃત્તિ માટે વરદાન સમાન સાબિત થઈ શકે છે.
EPF શું છે અને કેવી રીતે કામ કરે છે
Employees’ Provident Fund Organisation દ્વારા સંચાલિત EPF યોજના હેઠળ કર્મચારીના પગારમાંથી સામાન્ય રીતે 12 ટકા રકમ કપાય છે અને એટલી જ રકમ નોકરીદાતા દ્વારા જમા કરવામાં આવે છે. આ રકમ પર સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલ વ્યાજ દર મુજબ વાર્ષિક વ્યાજ મળે છે. લાંબા ગાળે ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજના કારણે મોટું કોર્પસ તૈયાર થાય છે.
VPF શું છે અને કેમ ખાસ છે
VPF એટલે EPFમાં જ વધારાની સ્વૈચ્છિક બચત. કર્મચારી પોતાની ઈચ્છા મુજબ 12 ટકા કરતાં વધુ રકમ EPF ખાતામાં જમા કરાવી શકે છે. આ વધારાની રકમ પર પણ EPF જેટલું જ વ્યાજ મળે છે. મહત્વની વાત એ છે કે VPFમાં નોકરીદાતા તરફથી વધારું યોગદાન મળતું નથી, પરંતુ વ્યાજ અને ટેક્સ લાભ સમાન રહે છે.
EPF અને VPF વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત
EPFમાં 12 ટકા યોગદાન ફરજિયાત છે, જ્યારે VPF સંપૂર્ણપણે સ્વૈચ્છિક છે. EPFમાં કર્મચારી અને નોકરીદાતા બંને યોગદાન આપે છે, જ્યારે VPFમાં ફક્ત કર્મચારી વધારાની રકમ જમા કરે છે. વ્યાજ દર બંને માટે સમાન હોય છે. ટેક્સ દ્રષ્ટિએ પણ VPF EEE કેટેગરીમાં આવે છે, એટલે કે રોકાણ, વ્યાજ અને મેચ્યોરિટી રકમ પર નિર્ધારિત શરતો હેઠળ ટેક્સ લાભ મળે છે.
VPF કેવી રીતે વરદાન બની શકે
જો કોઈ કર્મચારી લાંબા ગાળે વધારે બચત કરવા માંગે છે અને જોખમ વગર ઊંચું વ્યાજ મેળવવું ઈચ્છે છે તો VPF સારો વિકલ્પ છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ કર્મચારી દર મહિને વધારાના ₹5,000 VPFમાં જમા કરે તો 20 થી 25 વર્ષમાં ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ સાથે નોંધપાત્ર ફંડ તૈયાર થઈ શકે છે. આ ફંડ નિવૃત્તિ પછી આર્થિક સુરક્ષા આપી શકે છે.
Conclusion: EPF અને VPF બંને નોકરીયાત વર્ગ માટે મજબૂત નિવૃત્તિ સાધન છે. EPF ફરજિયાત બચત આપે છે, જ્યારે VPF વધારાની સ્વૈચ્છિક બચત દ્વારા કોર્પસ વધારવાની તક આપે છે. લાંબા ગાળાની યોજના અને નિયમિત યોગદાનથી VPF ખરેખર વરદાન સમાન બની શકે છે. રોકાણ કરતા પહેલા પોતાની નાણાકીય સ્થિતિ અને લક્ષ્ય અનુસાર નિર્ણય લેવો જરૂરી છે.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. EPF અને VPF સંબંધિત વ્યાજ દર અને ટેક્સ નિયમો સમયાંતરે બદલાઈ શકે છે. ચોક્કસ માહિતી માટે સત્તાવાર EPFO માર્ગદર્શિકા અથવા નાણાકીય સલાહકારનો સંપર્ક કરવો યોગ્ય રહેશે.
