Bank Account Closure: ફેબ્રુઆરી મહિનામાં કેટલીક બેંકો દ્વારા નિષ્ક્રિય અને નિયમોનું પાલન ન કરતા ખાતાઓ અંગે કાર્યવાહી કરવામાં આવતી હોવાની માહિતી સામે આવી છે. ઘણા ખાતાધારકોમાં ગેરસમજ ફેલાઈ રહી છે કે “બધા ખાતા બંધ થઈ જશે”, પરંતુ હકીકતમાં માત્ર ચોક્કસ પ્રકારના ખાતાઓ પર જ કાર્યવાહી થઈ શકે છે. જો તમારું બેંક ખાતું સક્રિય અને KYC અપડેટ છે, તો ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.
ભારતમાં બેંકિંગ નિયમન અને માર્ગદર્શિકા Reserve Bank of India દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે, જ્યારે વ્યક્તિગત ખાતાઓ સંબંધિત કાર્યવાહી સંબંધિત બેંકો દ્વારા કરવામાં આવે છે.
1. લાંબા સમયથી નિષ્ક્રિય (Inactive/Dormant) ખાતા
જો કોઈ બચત અથવા ચલણી ખાતામાં લાંબા સમય સુધી કોઈ ટ્રાન્ઝેક્શન ન થાય, તો તે ખાતું “ડોર્મન્ટ” તરીકે ગણવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે 2 વર્ષ સુધી કોઈ વ્યવહાર ન થાય તો બેંક તેને નિષ્ક્રિય તરીકે ચિહ્નિત કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ખાતું સીધું બંધ થતું નથી, પરંતુ ટ્રાન્ઝેક્શન મર્યાદિત થઈ શકે છે. ખાતું ફરી સક્રિય કરવા માટે KYC અપડેટ અને અરજી કરવાની જરૂર પડે છે.
2. અધૂરું KYC ધરાવતા ખાતા
RBIના નિયમો મુજબ તમામ ખાતાધારક માટે KYC અપડેટ ફરજિયાત છે. જો આધાર, પાન અથવા સરનામું ચકાસણી પૂર્ણ ન હોય, તો બેંક ખાતું ફ્રીઝ કરી શકે છે. લાંબા સમય સુધી KYC પૂર્ણ ન થાય તો ખાતું બંધ કરવાની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. તેથી બેંક તરફથી મળતા SMS અથવા નોટિસ પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
3. મિનિમમ બેલેન્સ ન જાળવનારા ખાસ ખાતા
કેટલાક બચત ખાતાઓમાં ન્યૂનતમ બેલેન્સ જાળવવું ફરજિયાત હોય છે. નિયમોનું પાલન ન કરવાથી ચાર્જ લાગુ પડે છે અને વારંવાર ન્યૂનતમ બેલેન્સ ન જાળવવાથી ખાતું નિષ્ક્રિય થઈ શકે છે. જોકે જન-ધન ખાતા જેવી કેટલીક યોજનાઓમાં મિનિમમ બેલેન્સની શરત લાગુ પડતી નથી.
ખાતાધારકો શું ધ્યાનમાં રાખે?
ખાતું સક્રિય રાખવા માટે સમયાંતરે નાની રકમનું ટ્રાન્ઝેક્શન કરવું. KYC સમયસર અપડેટ કરવું. બેંક તરફથી મળતી નોટિસ અને SMS અવગણવું નહીં. બેંક બ્રાંચ અથવા સત્તાવાર એપ દ્વારા ખાતાની સ્થિતિ ચકાસવી.
શું ખરેખર ખાતા બંધ થઈ જશે?
બધા ખાતા બંધ થવાના દાવા ગેરસમજ આધારિત હોય છે. માત્ર નિયમોનું પાલન ન કરતા અથવા લાંબા સમયથી નિષ્ક્રિય ખાતાઓ પર જ કાર્યવાહી થાય છે. સક્રિય અને KYC પૂર્ણ ખાતાધારકોને કોઈ અસર થતી નથી.
Conclusion: ફેબ્રુઆરીમાં 3 પ્રકારના ખાતાઓ અંગે કાર્યવાહી થવાની શક્યતા છે, પરંતુ તે માત્ર નિષ્ક્રિય, KYC અધૂરા અથવા નિયમોનું પાલન ન કરતા ખાતાઓ માટે જ લાગુ પડે છે. સક્રિય ખાતાધારકો માટે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. સમયસર KYC અપડેટ અને નાની ટ્રાન્ઝેક્શન દ્વારા ખાતું સક્રિય રાખવું શ્રેષ્ઠ પગલું છે.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. બેંક ખાતા સંબંધિત નિયમો બેંક અને RBIની માર્ગદર્શિકા મુજબ બદલાઈ શકે છે. સચોટ માહિતી માટે પોતાની બેંક અથવા સત્તાવાર વેબસાઇટનો સંપર્ક કરવો જરૂરી છે. લેખક કોઈપણ પ્રકારની આર્થિક નુકસાન અથવા ગેરસમજ માટે જવાબદાર રહેશે નહીં.
